Đi xem nhà nên hỏi gì: căn nhà, khu xung quanh và giao dịch
Thời gian xem nhà thường rất ngắn, mà nhà trông sạch hay không thì gần như chẳng liên quan gì đến chuyện sau này bạn có hối hận hay không. Chuẩn bị câu hỏi sẵn, hai mươi phút có thể hỏi ra được rất nhiều thứ.
Về chính căn nhà
Điều quan trọng là "những thứ gì sắp hết tuổi thọ". Tuổi của mái nhà, máy nước nóng, máy lạnh, hệ thống điện và đường ống nước quyết định vài năm tới bạn có phải liên tục tốn tiền hay không.
- Có thể hỏi ai
- Mái nhà thay năm nào? Lúc đó thay toàn bộ hay chỉ một phần?
- Máy nước nóng, máy lạnh, hệ thống sưởi mỗi thứ lắp năm nào? Còn bảo hành không?
- Hộp cầu dao điện bao nhiêu ampe? Đã từng nâng cấp dây điện chưa?
- Có từng bị ngập hay rò rỉ nước không? Nếu đã xử lý thì hồ sơ ở đâu?
- Có lên xem được tầng hầm hay gác mái không? Có vấn đề ẩm hay thông gió không?
Về khu xung quanh
Căn nhà không di chuyển, nhưng khu xung quanh thì thay đổi. Gần đó có dự án xây dựng lớn đang thi công, kế hoạch làm đường hay thay đổi quy hoạch đất không, những điều này đều ảnh hưởng đến chất lượng sống của bạn trong vài năm tới.
Phần lớn thông tin này có thể tra trên trang web công khai của chính quyền địa phương hoặc cơ quan quy hoạch, không cần nghe truyền miệng.
- Có thể hỏi ai
- Gần đó có dự án xây dựng hay công trình làm đường đã được duyệt mà chưa khởi công không?
- Ngày đổ rác, tái chế, quét đường là ngày nào và có quy định gì?
- Nước và cống ở khu này do thành phố cung cấp hay là hệ thống riêng của nhà?
- Nếu có hiệp hội chủ nhà (HOA), phí bao nhiêu, bao gồm những gì, có khoản thu đặc biệt (special assessment) nào đang được tính tới không?
- Bạn đã đến xem vào các khung giờ khác nhau chưa? Buổi tối ngày thường và cuối tuần thường trông rất khác.
Về giao dịch này
Nhịp độ của giao dịch quan trọng hơn bạn nghĩ. Người bán muốn hoàn tất mua bán (closing) lúc nào, có người khác đang xem không, trước đây nhà có từng gỡ khỏi thị trường rồi đăng bán lại không, những điều này đều ảnh hưởng đến cách bạn đánh giá và sắp xếp thời gian. Trang này có một bài khác về “mang theo cùng một bảng kiểm tra mỗi lần đi xem nhà”.
- Có thể hỏi ai
- Căn nhà này đăng bán bao lâu rồi? Giữa chừng có gỡ xuống rồi đăng lại không?
- Người bán muốn closing vào lúc nào? Có cần dọn ra trễ hơn không?
- Có vấn đề quyền sở hữu, quyền địa dịch (easement) hay tranh chấp ranh giới nào đã biết không?
- Tài liệu công bố thông tin của chủ nhà (disclosure) ở đâu? Xem trước được không?
- Thiết bị, đồ gia dụng nào để lại, cái nào mang đi?
Phạm vi bài này
Bài này nói về hướng câu hỏi có thể đặt ra khi đi xem nhà. Bài không đánh giá tình trạng của bất kỳ căn nhà nào hay điều kiện của giao dịch, không thay thế việc kiểm tra nhà (home inspection) chuyên nghiệp, và không phải là lời khuyên về bất động sản, pháp lý hay tài chính.
Tình trạng căn nhà xin để người kiểm tra nhà có chuyên môn xem; điều kiện giao dịch xin hỏi những người chuyên môn phụ trách hồ sơ.
Điểm chính
In ba nhóm câu hỏi này ra mang theo. Hỏi không hết cũng không sao, nhưng phần nào chưa hỏi được thì phải bù lại ở giai đoạn kiểm tra nhà và xem giấy tờ.