Cẩm nang mua nhà / 170
Từ lúc dành dụm tiền trả trước đến năm đầu tiên sau khi nhận chìa khóa, từng bài một tách chuyện mua nhà ra để xem: cần chuẩn bị bao nhiêu tiền, đi xem nhà thì hỏi gì, từ trả giá đến closing ai làm gì, và sau khi nhận chìa khóa mỗi tháng còn phải trả những gì.
GUIDE / 01
Tiền trả trước, chi phí hoàn tất giao dịch, quỹ dự phòng sau khi dọn vào và các khoản chi bất ngờ trong sáu tháng đầu: bốn khoản này mỗi khoản một tính chất. Tính riêng từng khoản ngay từ đầu để không phải đến tuần cuối trước ngày hoàn tất mua nhà (closing) mới phát hiện mình thiếu tiền.
GUIDE / 02
Đi xem nhà chỉ có hai mươi phút, hỏi đúng câu mới có ích. Bài này chia các câu hỏi thành ba nhóm: căn nhà, khu xung quanh và giao dịch, nhóm nào cũng kèm lý do vì sao nên hỏi.
GUIDE / 03
Sau khi trả giá (offer), đột nhiên xuất hiện rất nhiều người và giấy tờ. Bài này chia quy trình thành từng giai đoạn, nói rõ ai phụ trách phần nào và bạn cần để ý những hạn chót nào.
GUIDE / 04
Tiền trả góp khoản vay mua nhà chỉ là một trong số đó. Thuế bất động sản, bảo hiểm, phí hiệp hội chủ nhà, điện nước, bảo trì và những khoản thay đổi theo từng năm cộng lại mới là gánh nặng thật mỗi tháng của bạn.
GUIDE / 05
Khoảng thời gian từ lúc giá bạn đưa ra được chấp nhận đến ngày hoàn tất mua nhà (closing) gọi là escrow. Bài này giải thích vai trò của nó và vị trí của bạn trong đó.
GUIDE / 06
Phí hằng tháng của hiệp hội chủ nhà (HOA) chỉ là bề ngoài. Thứ thật sự cần đọc là bộ quy định, báo cáo tài chính và biên bản họp.
GUIDE / 07
Có căn nhà phí bảo hiểm cao bất thường, có căn thậm chí không tìm được nơi nhận bảo hiểm. Việc này phải tra ngay ở giai đoạn trả giá; đợi đến trước closing mới tra là đã muộn.
GUIDE / 08
Báo cáo có thể dài sáu mươi trang, nhưng mục thật sự cần hành động thường chỉ có vài mục. Bài này nói cách phân loại.
GUIDE / 09
Làm xong mấy việc này trong tuần đầu sau ngày hoàn tất mua nhà (closing), cả năm sau sẽ bớt được nhiều chuyện bất ngờ.
GUIDE / 10
Thuế bất động sản (property tax) là khoản lớn nhất và cũng dễ bị đánh giá thấp nhất trong chi phí sở hữu nhà. Bài này giải thích cách tính.
GUIDE / 11
Những việc nhỏ làm định kỳ có thể tránh được phần lớn các đợt sửa chữa tốn kém. Đây là danh sách xếp theo mùa.
GUIDE / 12
Đây là một loạt câu hỏi để bạn tự tính cho rõ.
GUIDE / 13
Điểm của Equifax, Experian và TransUnion thường không giống nhau. Bài này giải thích vì sao có chênh lệch, cách xem cả ba nơi, và cách xử lý khi phát hiện sai sót.
GUIDE / 14
Tỷ lệ nợ trên thu nhập (DTI) là một trong những con số được coi trọng nhất khi xét duyệt khoản vay. Bài này giải thích cách tính, những khoản nợ nào được tính vào, và tự tính xong thì làm được gì.
GUIDE / 15
Bên cho vay sẽ kiểm tra nguồn gốc tiền trả trước. Bài này giải thích thời gian tiền nằm yên trong tài khoản (seasoned funds) là gì, khoản tiền nào sẽ bị hỏi, và tiền người thân tặng thì cần chuẩn bị gì.
GUIDE / 16
Số tiền được duyệt vay thường cao hơn hẳn mức bạn thực sự trả thoải mái được. Bài này giải thích vì sao hai con số chênh nhau, và cách tự tính ra mức trần thật sự của mình.
GUIDE / 17
Nhiều tiểu bang và quận (county) có trợ cấp tiền trả trước, lãi suất ưu đãi hoặc khoản khấu trừ thuế. Bài này nói nên tra ở đâu, cần hỏi gì, và vì sao không thể chỉ nghe người khác kể lại.
GUIDE / 18
Từ lúc bắt đầu chuẩn bị đến ngày hoàn tất mua nhà (closing) mất bao lâu thì tùy người; từ lúc giá bạn đưa ra được chấp nhận đến closing, Freddie Mac ghi thường là 30 đến 45 ngày. Bài này giải thích cách tính ngược lịch, và vì sao chuyện hợp đồng thuê nhà hết hạn nên được xử lý trước.
GUIDE / 19
Mỗi bên cho vay dùng hai cái tên này một kiểu, và cả hai loại thư đều không phải là bảo đảm cho vay. Bài này giải thích vì sao không thể chỉ nhìn cái tên, và khi nhận thư thì nên hỏi gì.
GUIDE / 20
Lãi suất và chi phí giữa các bên cho vay chênh nhau rõ rệt, còn việc dồn các lần hỏi giá vào một lúc không làm hại tín dụng của bạn. Bài này giải thích vì sao, và khoảng thời gian đó là gì.
GUIDE / 21
Bản ước tính khoản vay (Loan Estimate) là mẫu thống nhất theo quy định liên bang, các ô giống nhau nên có thể đối chiếu trực tiếp. Bài này nói nên xem những ô nào, và vì sao không thể chỉ nhìn lãi suất.
GUIDE / 22
Thời hạn khóa lãi suất ngắn hơn thời gian đi xem nhà là chuyện lệch nhịp thường gặp. Bài này giải thích khóa lãi suất vận hành thế nào, gia hạn tốn bao nhiêu, và khi lãi suất giảm thì có cách gì không.
GUIDE / 23
Mỗi loại khoản vay có yêu cầu khác nhau về tiền trả trước, chi phí bảo hiểm và tình trạng căn nhà. Bài này nói khác biệt nằm ở những khía cạnh nào, và nên hỏi thế nào.
GUIDE / 24
Người bán sẽ thấy lá thư đó. Số tiền ghi quá cao sẽ làm yếu thế thương lượng của bạn; bạn có thể hỏi bên cho vay: có thể làm một thư phê duyệt ghi số tiền bằng đúng giá bạn trả không?
GUIDE / 25
Cùng một bộ giấy tờ sẽ bị yêu cầu đi yêu cầu lại. Bài này liệt kê những thứ thường phải chuẩn bị, cách sắp xếp, và vì sao người tự kinh doanh phải bắt đầu sớm hơn.
GUIDE / 26
Phần lớn thư phê duyệt có hiệu lực vài chục ngày. Bài này nói hết hạn thì hậu quả là gì, khi nào nên cập nhật, và cập nhật có ảnh hưởng đến tín dụng không.
GUIDE / 27
Không căn nhà nào đáp ứng được mọi điều kiện. Phân loại trước thì khi đi xem nhà bạn mới biết chỗ nào có thể nhượng bộ. Bài này nói cách chia, và vì sao nên lập cùng với người sẽ ở chung.
GUIDE / 28
Thời gian trên bản đồ và đường đi làm thực tế là hai chuyện khác nhau. Bài này nói vì sao phải đi thử, đi vào giờ nào, và vì sao lượt về cũng phải thử.
GUIDE / 29
Số thuế bạn thấy khi xem nhà là của chủ nhà cũ. Bài này giải thích việc định giá lại vận hành thế nào, nên hỏi ai, và vì sao không thể lấy hóa đơn thuế cũ ra ước tính.
GUIDE / 30
Chỉ tính tiền trả trước là kiểu đánh giá thấp thường gặp nhất. Ba khoản tiền này khác nhau về tính chất lẫn thời điểm, gộp chung lại tính sẽ gặp rắc rối vào phút chót.
GUIDE / 31
Bên cho vay sẽ kiểm tra lại một lần trước ngày hoàn tất mua nhà, và những thay đổi ở giữa có thể ảnh hưởng đến việc phê duyệt. Bài này nói những việc nào có rủi ro, và vì sao phải hỏi trước rồi mới làm.
GUIDE / 32
Phân vùng ảnh hưởng đến việc mua được bảo hiểm và chi phí bảo hiểm, và có những rủi ro không nằm trên bản đồ chính thức. Bài này nói nên tra những nguồn nào, và tra vào lúc nào.
GUIDE / 33
Ranh giới học khu (school district) không chỉ ảnh hưởng đến việc đi học, mà còn ảnh hưởng đến số người có thể mua lại căn nhà này sau này. Bài này nói cách tra, và vì sao không có con cũng nên xem.
GUIDE / 34
Buổi xem nhà thường xếp vào ban ngày, mà khu dân cư ban ngày có thể hoàn toàn khác với các giờ khác. Bài này nói nên đi vào những khung giờ nào và cần để ý những gì.
GUIDE / 35
Giá rao bán là mức người bán đòi, giá bán thực tế là chuyện đã xảy ra. Bài này nói hai thứ khác nhau thế nào, cách tìm những căn tương đương để so sánh, và vì sao trang này không đưa ra bất kỳ nhận định nào về giá.
GUIDE / 36
Thời gian sở hữu dài hay ngắn sẽ thay đổi cả cơ cấu chi phí. Bài này nói nên tính đến những chi phí nào, và vì sao không có câu trả lời chung kiểu “ở bao nhiêu năm mới đáng”.
GUIDE / 37
Chi phí và thời gian sửa chữa đều khó ước tính cho chuẩn, và ước tính sai thì phải trả giá thật. Bài này nói nên hỏi gì trước, và những tình huống nào rủi ro cao hơn.
GUIDE / 38
Trong giao dịch bất động sản, “đại diện cho ai” có ý nghĩa cụ thể, và nguồn cũng như cách tính thù lao đã thay đổi trong mấy năm gần đây. Bài này nói những điều cần hỏi cho rõ.
GUIDE / 39
Hợp đồng đại diện (agency agreement) sẽ giới hạn lựa chọn của bạn trong một khoảng thời gian, và chi tiết điều khoản mỗi bản khác nhau rất nhiều. Bài này nói nên đọc những điều nào và nên hỏi gì.
GUIDE / 40
Ở một số tiểu bang, theo thông lệ giao dịch sẽ có luật sư tham gia, ở một số tiểu bang thì không, và điều này thay đổi cả quy trình. Bài này nói cách tra và nên tra lúc nào.
GUIDE / 41
Kiểm tra nhà là một trong số ít khâu trong giao dịch hoàn toàn thuộc về bạn. Bài này nói vì sao nên tự tìm, nên hỏi gì, và nên tham gia thế nào.
GUIDE / 42
Có mua được bảo hiểm hay không và phí bao nhiêu có thể thay đổi chi phí của cả giao dịch, và bạn nên biết điều đó khi vẫn còn rút lui được. Bài này nói vì sao phải hỏi sớm và nên hỏi gì.
GUIDE / 43
Cách làm ở khâu này mỗi tiểu bang một khác, và chi phí có thể thương lượng được. Bài này nói nên hỏi gì, và vì sao đáng để so sánh.
GUIDE / 44
Giai đoạn cuối của giao dịch bạn sẽ làm việc cùng lúc với sáu bảy người, và thời hạn thường rất gấp. Bài này nói một bảng cần có những gì, và vì sao nó hữu ích hơn danh bạ điện thoại.
GUIDE / 45
Xem nhiều rồi thì các căn nhà sẽ lẫn vào nhau trong trí nhớ, và ấn tượng dễ bị căn cuối cùng che lấp hơn bạn nghĩ. Bài này nói một bảng kiểm tra cần có những gì.
GUIDE / 46
Năm của mấy hạng mục này quyết định những khoản chi lớn có thể phát sinh trong vài năm tới, và bạn có thể hỏi được ngay lúc xem nhà. Bài này nói cách hỏi và nên ghi gì.
GUIDE / 47
Vấn đề về nước thường để lại manh mối ở những chỗ bạn nhìn thấy được, và trong mười lăm phút xem nhà bạn có thể tìm ra chúng. Bài này nói nên xem ở đâu, xem cái gì.
GUIDE / 48
Nước máy thành phố hay giếng riêng (well), cống thành phố (municipal sewer) hay hệ thống bể tự hoại (septic system), trách nhiệm bảo trì và chi phí hoàn toàn khác nhau. Bài này nói nên hỏi gì, và nên sắp xếp những đợt kiểm định nào.
GUIDE / 49
Việc này nghe có vẻ vụn vặt, nhưng trong mười phút nó tìm ra nhiều vấn đề hơn nửa tiếng ngắm phần trang trí. Bài này nói nên thử những gì và thử thế nào.
GUIDE / 50
Hiện trạng không khớp với hồ sơ chính thức có thể ảnh hưởng đến bảo hiểm, khoản vay và việc bán hay xử lý căn nhà sau này. Bài này nói cách đối chiếu và nên hỏi ai.
GUIDE / 51
Hướng nhà ảnh hưởng đến ánh sáng, nóng lạnh và tiền năng lượng, mà nửa tiếng đi xem nhà chỉ cho bạn thấy một khung giờ. Bài này nói cách bù cho những khung giờ còn lại.
GUIDE / 52
Sóng trong nhà và ngoài nhà có thể chênh nhau nhiều, và có những địa chỉ ít lựa chọn Internet hơn bạn nghĩ. Bài này nói cách thử ngay tại chỗ và những gì cần tra trước.
GUIDE / 53
Tình trạng của cả con đường cho bạn biết những điều không ghi trong bất kỳ giấy tờ nào. Bài này nói nên nhìn những gì, và hỏi thế nào cho không bất lịch sự.
GUIDE / 54
Phán đoán trong lần xem nhà đầu tiên bị bầu không khí tại chỗ và áp lực thời gian chi phối. Bài này nói cách sắp xếp lần xem thứ hai, và khi nào thì thật sự không kịp.
GUIDE / 55
Khi thích một căn nhà, người ta tự động ngừng tìm vấn đề. Ép mình viết ra ba nhược điểm là cách đơn giản nhất để chống lại điều đó.
GUIDE / 56
Hai con số này là sự thật tra được, nhưng ý nghĩa của chúng cần bối cảnh. Bài này nói cách hỏi, và vì sao đừng tự suy diễn.
GUIDE / 57
Đây là tài liệu bạn có quyền yêu cầu, và nên có trong tay trước khi trả giá. Bài này nói cách yêu cầu, và có rồi thì nên hỏi gì.
GUIDE / 58
Điều khoản điều kiện là căn cứ để bạn thương lượng lại hoặc rút lui trong những tình huống nhất định, và mỗi điều có cách kích hoạt và thời hạn khác nhau. Bài này nói nên xác nhận gì ở từng điều.
GUIDE / 59
Đây là khoản tiền bạn thật sự giao ra trước khi giao dịch hoàn tất, và quy định về việc giữ và hoàn trả nó được ghi trong hợp đồng. Bài này nói cần xác nhận những gì.
GUIDE / 60
Khi kết quả thẩm định giá thấp hơn giá mua thì chuyện gì xảy ra, tùy vào điều khoản này được viết thế nào. Bài này nói những nội dung cần xác nhận từng mục và những câu nên hỏi.
GUIDE / 61
Ranh giới giữa vật gắn cố định và động sản mơ hồ hơn bạn tưởng, và tranh chấp thường chỉ nổ ra vào ngày closing. Bài này nói cách ghi vào hợp đồng.
GUIDE / 62
Ngày closing không chỉ là ngày của một giao dịch; nó kéo theo việc kết thúc hợp đồng thuê, dọn nhà, và có thể cả chi phí trùng lặp. Bài này nói cách tính ngược lại.
GUIDE / 63
Nếu mức trần chỉ nằm trong đầu, nó sẽ tự động dịch lên ngay lúc đó. Bài này nói cách đặt mức trần, và vì sao phải viết ra giấy.
GUIDE / 64
Đây là một thỏa thuận tự động nâng giá bạn trả trong những điều kiện nhất định, và đồng thời nó để lộ mức trần của bạn. Bài này nói cần xác nhận những gì, và có những rủi ro nào.
GUIDE / 65
Lý do bị từ chối thường không chỉ là giá, và thông tin đó sẽ thay đổi cách bạn làm ở lần sau. Bài này nói nên hỏi gì và hỏi thế nào.
GUIDE / 66
Từ lúc được chấp nhận đến lúc hoàn tất giao dịch, hạn chót dày đặc và kéo theo nhau. Bài này nói về một việc nên làm xong ngay trong ngày đầu tiên.
GUIDE / 67
Đây là việc có hạn chót đầu tiên sau khi vào escrow, và cũng là bước có rủi ro lừa đảo cao nhất. Bài này nói khi làm cần xác nhận những gì.
GUIDE / 68
Kẻ lừa đảo giả làm một bên trong giao dịch, gửi thông tin tài khoản “đã thay đổi” ngay trước khi bạn chuyển tiền. Bài này nói cách nhận ra và bước kiểm chứng duy nhất đáng tin.
GUIDE / 69
Trong thời gian escrow sẽ có một loạt tài liệu cần ký, mà chuyện ký cũng cần thời gian và điều kiện. Bài này nói nên chừa ra những gì.
GUIDE / 70
Đây là những điều bên bán chủ động cho bạn biết, đồng thời nó vạch ra phạm vi “họ đã nói rồi”. Bài này nói nên đọc thế nào, và đọc thấy vấn đề thì xử lý ra sao.
GUIDE / 71
Báo cáo này cho biết tình trạng quyền đối với mảnh đất và căn nhà, và những gì ghi trong đó sẽ đi theo căn nhà. Bài này nói nên xem những đoạn nào và nên hỏi gì.
GUIDE / 72
Hiểu lầm thường gặp ở phần này là “mua rồi thì được bảo vệ”, nhưng hợp đồng bảo hiểm có thể bảo vệ bên cho vay chứ không phải bạn. Bài này nói cần xác nhận những gì.
GUIDE / 73
Bộ tài liệu thường rất dày mà thời hạn xem xét lại rất ngắn, nên cần biết đọc tập nào trước. Bài này nói nên xem gì trước, và những con số nào cần hỏi.
GUIDE / 74
Yêu cầu bổ sung giấy tờ thường đến hết đợt này đến đợt khác, và mỗi lần chậm trễ đều đẩy lùi cả quy trình. Bài này nói cách làm nhanh hơn, và vì sao họ cứ đòi mãi.
GUIDE / 75
Trước closing, bên cho vay sẽ xác nhận lại một lần nữa, và những thay đổi trong giai đoạn này có thể lật lại các điều kiện trước đó. Bài này nói những việc nào phải hỏi trước.
GUIDE / 76
Lịch và kết quả thẩm định giá kéo theo mọi hạn chót phía sau, mà đây thường không phải khâu bạn hối được. Bài này nói nên theo dõi những gì.
GUIDE / 77
Nếu hợp đồng bảo hiểm có hiệu lực muộn hơn ngày hoàn tất mua nhà, ở giữa sẽ có một khoảng trống không được bảo vệ. Bài này nói nên sắp xếp thế nào và cần xác nhận những gì.
GUIDE / 78
Những hình thức được chấp nhận, thời gian tiền đến và các bước kiểm chứng đều phải xác nhận trước. Bài này nói nên hỏi gì, và vì sao bước này phải đặc biệt cẩn thận.
GUIDE / 79
Báo cáo sẽ ghi ra vấn đề, nhưng lời giải thích tại chỗ mới cho bạn biết nặng nhẹ. Bài này nói khi có mặt nên làm gì, hỏi gì.
GUIDE / 80
Kiểm tra nhà thông thường có phạm vi của nó, và một số hạng mục cần tìm người chuyên môn riêng. Bài này nói khi nào nên làm thêm, và sắp xếp thế nào.
GUIDE / 81
Trên báo cáo, mục nào trông cũng nặng nhẹ như nhau, và phân loại là bước đầu tiên để biến nó thành việc làm được. Bài này nói cách chia, và chia xong thì làm gì.
GUIDE / 82
Mỗi cách có cái được cái mất, và có thể bị bên cho vay hoặc hợp đồng giới hạn. Bài này nói những điều cần cân nhắc ở mỗi cách và nên hỏi ai.
GUIDE / 83
Không có báo giá thì không bàn được về tiền, và con số trung bình trên mạng không áp dụng được cho căn nhà của bạn. Bài này nói cách lấy được báo giá trong thời gian ngắn.
GUIDE / 84
Thời hạn thường rất ngắn, và “rút lui” đòi hỏi phải làm một việc cụ thể trong thời hạn đó. Bài này nói những chi tiết cần xác nhận.
GUIDE / 85
Thời gian và tiền đã bỏ ra khiến người ta không muốn buông, và đó chính là chỗ cần cẩn thận. Bài này nói những gì cần xác nhận trước và cách cân nhắc.
GUIDE / 86
Đây là cơ hội cuối cùng để bạn vào xem nhà trước closing, và nó có mục đích kiểm tra cụ thể. Bài này nói nên xếp lúc nào và xem những gì.
GUIDE / 87
Lần trước thử thấy ổn không có nghĩa là bây giờ vẫn ổn, và nhà trống khác với nhà đang có người ở. Bài này đưa ra một danh sách thử nghiệm để bạn làm theo.
GUIDE / 88
Nhiều người cất nó đi sau closing và không bao giờ xem lại, nhưng thật ra đó là bản ghi tình trạng đầy đủ nhất của căn nhà.
GUIDE / 89
Tài liệu này có một khoảng thời gian bắt buộc phải gửi trước, mục đích chính là để bạn có thời gian đọc. Bài này nói những gì cần xác nhận, và những thay đổi nào khiến thời gian bị tính lại.
GUIDE / 90
Hai tài liệu này được thiết kế để đối chiếu được với nhau, và mục đích so sánh là tìm ra chỗ thay đổi cùng nguyên nhân. Bài này nói cách so, và khi thấy chênh lệch thì nên hỏi gì.
GUIDE / 91
Mấy mục này là bộ khung của cả khoản vay, nhưng vị trí của chúng trên giấy tờ chưa chắc đã dễ thấy. Bài này nói nên xem ở đâu, và không khớp thì làm gì.
GUIDE / 92
Tài khoản này ảnh hưởng đến số tiền bạn thực sự trả ra mỗi tháng, và số dư của nó được tính lại định kỳ. Bài này nói nên hỏi những gì.
GUIDE / 93
Gửi đi và nhận được là hai chuyện, và nếu trục trặc ở giữa thì thường không còn thời gian để cứu. Bài này nói cách xác nhận.
GUIDE / 94
Thiếu một món có thể khiến cả buổi bị dời lại, và chi phí sắp xếp lại không nhỏ. Bài này đưa ra một danh sách để bạn chuẩn bị theo.
GUIDE / 95
Closing có rất nhiều tài liệu phải ký, và nhịp độ tại chỗ khiến người ta lật trang thật nhanh. Bài này nói về một mức tối thiểu làm được.
GUIDE / 96
Ký xong không có nghĩa là căn nhà đã là của bạn, và thời điểm giao chìa khóa mỗi nơi một khác. Bài này nói những mốc thời gian cần xác nhận.
GUIDE / 97
Giấy tờ ký vào ngày closing sau này sẽ cần đến, mà xin bổ sung về sau thường rất phiền. Bài này nói nên lấy những gì và lưu thế nào.
GUIDE / 98
Bạn không biết có bao nhiêu chìa cũ và đang nằm trong tay ai. Bài này nói những lối vào nào cần xử lý, và các thiết bị thông minh xử lý luôn ra sao.
GUIDE / 99
Ngày không khớp thì sẽ bị cắt dịch vụ hoặc trả tiền trùng, mà Internet thường phải hẹn trước rất lâu. Bài này nói nên sắp xếp thế nào.
GUIDE / 100
Kỳ đầu tiên chưa chắc đến hạn một tháng sau closing, và bên quản lý khoản vay có thể được chuyển sang nơi khác. Bài này nói cần xác nhận những gì.
GUIDE / 101
Chi phí cho căn nhà thỉnh thoảng dồn một lần rất lớn, không chia đều theo tháng. Bài này nói cách tính số tiền bằng dữ liệu của chính bạn, không áp một tỷ lệ.
GUIDE / 102
Lúc cần dùng tới thường là lúc khẩn cấp, mà khi đó không phải lúc bắt đầu đi tìm. Bài này nói cách tìm, cách đánh dấu, và nên cho ai biết.
GUIDE / 103
Đây là một trong những việc bảo trì tốn ít công nhất mà tác dụng thấy rõ nhất, vậy mà phần đông không biết nhà mình có mấy bộ lọc. Bài này nói cách kiểm kê và cách ghi chép.
GUIDE / 104
Đây là việc nên làm ngay tuần đầu dọn vào, và sau đó phải lặp lại định kỳ. Bài này nói cần kiểm tra gì, và nên hỏi ai.
GUIDE / 105
Các ngày liên quan đến căn nhà nằm rải rác ở nhiều cơ quan và nhiều kênh thông báo khác nhau, mà sót một số ngày thì tốn tiền thật. Bài này nói một bảng như vậy cần có gì.
GUIDE / 106
Số tiền trên hóa đơn thuế đầu tiên có thể khác với bạn dự tính, còn cách nộp thì tùy bạn có tài khoản escrow hay không. Bài này nói cần xác nhận những gì.
GUIDE / 107
Chi phí xây dựng lại và giá bạn trả khi mua nhà là hai chuyện khác nhau, mà hợp đồng bảo hiểm thường bảo hiểm cái trước. Bài này nói nên hỏi công ty bảo hiểm những gì.
GUIDE / 108
Mỗi vùng cần chuẩn bị những thứ khác nhau, và cơ quan chính quyền thường có sẵn hướng dẫn. Bài này nói nên tra ở đâu, và việc nào làm trước.
GUIDE / 109
Những giấy tờ này có thể cần đến khi dùng bảo hành, khi làm bảo hiểm, và khi bán nhà sau này, mà để lâu rồi mới bổ sung thường là không bổ sung được. Bài này nói nên giữ gì và xếp hồ sơ thế nào.
GUIDE / 110
Hàng xóm là nguồn hỗ trợ gần bạn nhất ở nơi này, và bắt đầu một mối quan hệ dễ hơn bạn nghĩ. Bài này nói bắt đầu thế nào, và thực tế sẽ giúp được gì.
GUIDE / 111
Con số thực tế của năm đầu tiên là căn cứ thật duy nhất bạn có, vậy mà phần đông không bao giờ nhìn lại. Bài này nói nên so những gì, và so xong thì điều chỉnh gì.
GUIDE / 112
Đây là khác biệt lớn nhất trong sinh hoạt hằng ngày sau khi mua nhà, và lần đầu làm thường chẳng có ai chỉ cho.
GUIDE / 113
Chặn thiệt hại, đánh giá, sau cùng mới gọi người. Làm ngược thứ tự sẽ tốn thêm tiền.
GUIDE / 114
Muốn dùng được bảo hành thì trước hết bạn phải biết là có nó, và tìm được giấy tờ.
GUIDE / 115
Trước khi ký, thứ bạn xem là giấy tờ; dọn vào rồi, thứ bạn đối mặt là quy trình.
GUIDE / 116
Điểm chung của loại vấn đề này là: xác nhận sự thật trước, xử lý rồi mới bàn, và bàn càng sớm càng đơn giản.
GUIDE / 117
Về ranh giới, cây, hàng rào và đồ dùng chung, trang này đã có một bài nói cách làm rõ sự thật, và bài đó dừng ở đoạn “khi nói chuyện không thành”. Bài này nói tiếp: nói chuyện không thành thì có ba con đường, và điểm xuất phát là phân rõ chuyện này thuộc tầng giữa cá nhân với nhau, tầng tổ chức cộng đồng, hay tầng chính quyền thành phố.
GUIDE / 118
Khi chưa quyết định, có vài việc làm xong trước thì về sau dù mua hay không đều dùng được.
GUIDE / 119
Khi tìm mãi không được, thứ bạn có thể xem lại là mấy điều kiện mình đặt ra lúc đầu.
GUIDE / 120
Không mua không phải là “chưa quyết định”. Xử lý nó như một quyết định thì về sau sẽ nhẹ nhõm hơn nhiều.
GUIDE / 121
Cùng một loạt thông tin sẽ bị hỏi đến trong ba dịp hoàn toàn khác nhau, mà hiện giờ chúng đang nằm rải rác trong hóa đơn, email và trí nhớ.
GUIDE / 122
Lần kiểm tra này nhắm vào những tài liệu tự thay đổi mà không báo cho bạn.
GUIDE / 123
Giá nhà và thời điểm, hai chuyện này ở đây không bàn. Nhưng có cả một loạt thứ dù bạn có bán hay không cũng đáng sắp xếp trước.
GUIDE / 124
Khi so sánh bị kẹt, thường là vì ghi chép của mấy căn mỗi cái một kiểu, không đặt lên cùng một bảng được.
GUIDE / 125
Trông nó như “giá bạn đưa ra vẫn còn, chỉ bị sửa vài chữ”, nhưng về mặt quy trình thường không phải vậy.
GUIDE / 126
Bị từ chối, được duyệt thấp hơn số tiền mong đợi, hoặc điều kiện thay đổi: ba chuyện này không giống nhau, và cách hỏi cũng khác nhau.
GUIDE / 127
Mỗi buổi xem nhà, bạn là người phải ra ngoài. Báo trước bao lâu, đồ quý giá để đâu, thú nuôi và con cái sắp xếp thế nào, mấy việc này phải thống nhất trước khi rao bán.
GUIDE / 128
Phía bên kia của cùng một ngày: đồ phải giao đi. Chìa khóa, điều khiển, mật mã, và những vị trí chỉ mình bạn biết, phải giao hết một lần trước khi rời đi và giữ lại hồ sơ.
GUIDE / 129
Có những thiết bị vẫn nằm nguyên chỗ cũ, nhưng hợp đồng của nó lại nằm trong tay người khác. Tấm pin mặt trời, hệ thống báo động, máy nước nóng đi thuê: trước khi nhận lại, phải hỏi rõ thời hạn còn lại và điều kiện chuyển nhượng.
GUIDE / 130
Phần lớn nội dung trên trang này giả định bạn mua một căn nhà đã có người ở. Nhà xây mới khác ở vài khâu, và khác biệt lớn nhất là thời gian và giấy tờ.
GUIDE / 131
Giá chỉ là một dòng trong đó. Các điều kiện kèm theo, thời hạn và những việc bên kia yêu cầu bạn làm mới quyết định lời trả giá này thực chất là gì, nên phải đọc hết cả bản.
GUIDE / 132
Căn nhà vẫn là của bạn, và thứ bạn cần chuẩn bị là lối vào: hộp cầu dao điện, máy nước nóng, lối lên gác mái, tầng hầm và các van, công tắc bên ngoài nhà. Nếu bị chắn, mục đó sẽ bị ghi là không kiểm tra được.
GUIDE / 133
Giấy tờ, tài khoản, xe và số điện thoại cần xử lý trước khi rời đi đã có những bài khác nói riêng. Riêng căn nhà thì chưa được nói đến, vì thang thời gian của nó hoàn toàn khác những việc kia.
GUIDE / 134
Khi căn nhà là của bạn, có thêm mấy việc: mức cài đặt tối thiểu cho đường ống nước và hệ thống sưởi, nhìn từ ngoài có giống có người ở không, và bỏ trống quá lâu thì bên bảo hiểm xác định thế nào.
GUIDE / 135
Hai tờ giấy bày ra đúng là khác nhau, việc tiếp theo là phân loại: đâu là sở thích, đâu là điều kiện. Cột điều kiện không thể đổi chác, chỉ cột sở thích mới có chỗ để bàn.
GUIDE / 136
Khóa lãi suất, hợp đồng thuê hết hạn, thông báo trả nhà, nhập học: mấy việc này đều treo vào ngày đó. Ngày đó thay đổi, điều cần xem là những việc nào sẽ mất hiệu lực theo.
GUIDE / 137
Thông báo đã đến, và bạn chỉ có vài tiếng. Lúc này thứ cần xem là mức trần bạn đã ghi ra từ trước, chứ không phải tính lại từ đầu ngay bây giờ.
GUIDE / 138
Với nhà cũ, ngày tháng sẽ không báo trước cho bạn, thường đến mấy ngày cuối mới chắc chắn là không kịp. Kẹt ở phía nào quyết định bạn làm được gì, nên phải hỏi rõ là đầu của ai.
GUIDE / 139
Closing đã xong, chìa khóa đã trong tay bạn, mà những gì bạn thấy lại khác với lần xem cuối cùng. Những việc làm được vào thời điểm này khác với hôm kiểm tra lần cuối, nên việc ghi lại phải làm trước.
GUIDE / 140
Quy trình không vì thế mà đơn giản hơn, chỉ là những việc vốn do phía bên kia thúc giờ không có ai thúc. Giấy tờ, thời hạn và lịch trình phải có người nhận lại, và người đó phần nhiều là phía bạn.
GUIDE / 141
Trên cả chặng đường mua nhà, nhiều bước là người khác làm thay bạn. Bài này nói cách phân biệt “họ đang làm” với “họ chịu trách nhiệm”, mỗi lần giao đi thì phải nhận lại thứ gì, và những việc nào không ai làm thay bạn được.
GUIDE / 142
Khi đã thành chủ nhà, sẽ có đủ loại đơn vị gửi thư chính thức cho bạn. Bài này nói nhận được rồi thì chép ra bốn thứ gì trước, người gửi quyết định loại thư thế nào, và loại nào có thời hạn.
GUIDE / 143
Trang này có hơn chục bài mà bước tiếp theo đều là “hỏi người môi giới của bạn”. Bài này chia những câu hỏi đó thành ba loại, và nói cách hỏi: hỏi bối cảnh và căn cứ, đừng hỏi kết luận.
GUIDE / 144
Bảo trì nhà, hợp đồng bảo hiểm, hóa đơn thuế, liên lạc với thợ thường dồn vào một người. Bài này nói người kia tối thiểu phải biết những gì, và cách thử bằng một việc nhỏ.
GUIDE / 145
Sau buổi kiểm tra nhà, bạn sẽ nhận được một danh sách đã được sắp xếp lại. Bài này nói về cách bên bán đọc danh sách đó, chia nhóm theo kiểu nào, và hình thức trả lời cùng việc lưu hồ sơ. Bài không bàn nên đồng ý những gì.
GUIDE / 146
Phía bên mua có một bài về việc bày ra ngay mọi thời hạn sau khi được chấp nhận. Bảng của bên bán trông khác: phần lớn các mục là chờ bên kia, và chính vì chờ nên ngày đến hạn của từng mục càng phải ghi rõ.
GUIDE / 147
Ở phía căn nhà có thêm một chuyện: lá thư này có hai loại, và việc chúng yêu cầu bạn làm hoàn toàn khác nhau.
GUIDE / 148
Ở phía căn nhà, hình dạng vẫn vậy nhưng thêm hai đầu việc: tài khoản escrow phải được đóng lại, và thuế cùng bảo hiểm từ nay thành việc bạn tự phải nhớ.
GUIDE / 149
Yêu cầu đã gửi đi, và mấy tuần tới sẽ có vài bên cùng lúc liên lạc với bạn. Thứ cần giữ là dòng thời gian: ai nói gì vào ngày nào, yêu cầu bạn bổ sung gì, bạn bổ sung khi nào.
GUIDE / 150
Người rút lui là bên kia, còn trong tay bạn vẫn treo cả một chuỗi việc đã sắp xếp xong. Phải xác nhận trước đó là kiểu rút lui nào, vì có cứu được không, có phải trả giá không, đều khác nhau.
GUIDE / 151
Người đang ở trong nhà là người thuê, và hợp đồng thuê đó vẫn đang chạy. Nó sẽ đi theo căn nhà sang tay bạn, nên cần xem thời gian còn lại, tiền cọc đang ở chỗ ai, và các thỏa thuận sẵn có.
GUIDE / 152
Công trình đã khởi công, rồi người biến mất. Trước hết cố định hiện trạng: làm đến đâu, đã trả bao nhiêu, vật liệu đang ở chỗ ai; ba thứ này về sau bước nào cũng dùng đến.
GUIDE / 153
Về phía bên bán, trang này có vài bài; phía bên mua còn nhiều hơn. Cùng lúc làm người của cả hai bên, cái khó là chúng kéo theo nhau: bên này lùi một ngày, mọi ô bên kia đều dịch theo. Bài này xử lý mấy sợi dây nối giữa hai bảng.
GUIDE / 154
Ở được một thời gian, người đồng hương mới quen, đồng nghiệp, họ hàng ở xa đều sẽ hỏi câu này. Trong tay bạn có một thứ rất giá trị: cuộc sống thường ngày của người thật sự ở đây. Thứ bạn không có là nhận định thị trường, và hai thứ này thường bị coi là một.
GUIDE / 155
Tìm được người rồi vẫn còn một đoạn: mấy ngày họ thật sự ở trong nhà bạn. Đoạn này không có hợp đồng nào để xem, mà dựa vào vài thói quen rất nhỏ.
GUIDE / 156
Trong hộp thư xuất hiện một tờ thông báo không liên quan đến căn nhà của bạn, mà nói về mảnh đất bên cạnh. Loại giấy này trông như quảng cáo, nhưng nó thường có một thời hạn. Cần xem trước: ai phát hành, trước khi nào thì được lên tiếng, và xem nội dung đầy đủ ở đâu.
GUIDE / 157
Trong hộp thư xuất hiện hai lá thư, một lá nói khoản vay mua nhà của bạn sẽ được chuyển sang công ty khác, một lá chào mừng bạn trở thành khách hàng mới. Việc này không do bạn quyết định, và cũng không thay đổi lãi suất hay số kỳ. Thứ cần thay đổi chỉ có một: từ tháng sau tiền phải chuyển đến một nơi khác. Mà nếu sót việc đó, hậu quả không nhỏ.
GUIDE / 158
Đi công tác dài hạn ở nơi khác, về nước nhà một thời gian, hoặc chuyển đến thành phố khác mà tạm thời chưa bán. Giữ nhà lại để cho thuê là lựa chọn thường gặp, nhưng đó không phải là “vẫn căn nhà ấy, thêm một khoản thu nhập”. Bạn từ người ở thành người thu tiền thuê; bảo hiểm, khoản vay, thuế, và ai đứng ra quản lý, cả bốn thứ đều phải thay đổi theo.
GUIDE / 159
Ngày đi xem nhà, thứ bạn thấy là hiện tại. Bãi đất trống bên cạnh, căn nhà cũ ở góc đường, và lưu lượng xe ở ngã tư, hai năm nữa đều có thể khác. Những điều này phần lớn đã được ghi ở một nơi công khai nào đó, chỉ là nằm rải rác trong ba hệ thống khác nhau.
GUIDE / 160
Thợ xem xong nói có thể sửa, cũng có thể thay một cái mới. Báo giá sửa là một con số, thay mới là một con số khác, nhưng hai con số này thường không bao gồm những thứ giống nhau. Trước khi quyết định, hãy bổ sung cho đủ cả hai bên đến mức đặt cạnh nhau được.
GUIDE / 161
Chuyện trong nhà phần lớn chỉ mình bạn biết, còn phần bên ngoài cửa thì khác: cỏ mọc quá cao, cành cây lấn qua ranh giới, vỉa hè sau khi tuyết rơi. Mấy việc này cùng lúc bị hai bộ quy định để mắt tới — một của chính quyền thành phố, một của cộng đồng — và thông báo của chúng được gửi cho chủ nhà.
GUIDE / 162
Mùa thu có vài việc chỉ làm được khi trời chưa lạnh, vì chúng đòi bạn xả nước ra, tháo đồ xuống, hoặc tìm một cái van bình thường không dùng tới. Đợi đến khi lạnh thật thì mấy việc này khó lên một bậc, và một trong những hậu quả là ống nước bị nứt.
GUIDE / 163
Danh sách thay khóa ghi cửa trước và cửa sau. Cửa garage là lối vào thứ ba, và chìa khóa của nó không phải một vật cầm trên tay — nó là vài cái remote, một mã số trên bàn phím, và có thể còn nằm trong ứng dụng trên điện thoại của ai đó. Mấy thứ này phải xử lý riêng từng cái.
GUIDE / 164
Thư thường chỉ ghi một câu kết luận, ví dụ không được đậu loại xe này trên lối xe chạy, hay món đồ ở sân sau phải dời đi. Thứ thật sự cần xem là số điều khoản mà thư dẫn ra, vì mọi trao đổi về sau đều sẽ quay về điều khoản đó.
GUIDE / 165
Khi thuê nhà, có gì hỏng lúc nửa đêm thì gọi chủ nhà cho thuê. Nhà của mình thì không có cuộc gọi đó, nên việc phán đoán rơi vào bạn: việc nào phải chặn lại ngay, việc nào phải báo ngay lúc đó, việc nào có thể đợi tới sáng.
GUIDE / 166
Có điện lại rồi mới phát hiện có thứ không chạy nữa. Câu hỏi đầu tiên cần xử lý là “loại tổn thất này thuộc về bên nào”: công ty điện, bảo hiểm, hay bảo hành của nhà sản xuất — ba bên lo những đoạn hoàn toàn khác nhau.
GUIDE / 167
Ngay lúc cây đổ, việc đầu tiên phải xem là nó có đè lên dây điện, ống gas hay lối người đi không. Cây của ai, ai trả tiền: mấy câu này tại hiện trường sẽ không có câu trả lời, và cũng không nên tranh cãi tại hiện trường.
GUIDE / 168
Lượng nước dùng tăng gấp đôi trong khi sinh hoạt không đổi, đa số là có chỗ nào đó đang rò. Đồng hồ nước có một phép thử ai cũng làm được; làm xong bạn sẽ biết có cần gọi người tới không, và đại khái nên tìm ở đâu.
GUIDE / 169
Nước chảy dọc theo dầm, đường ống và khoảng trống giữa các lớp, chỗ nó nhỏ xuống thường cách nguồn vài mét. Vì vậy bước đầu tiên là phán đoán vết đó đang còn rò hay là vết cũ, sau đó mới đi tìm ngược lên.
GUIDE / 170
Khi thuê nhà, chuyện này có người nhận xử lý; khi nhà là của bạn thì không. Việc đầu tiên là phân biệt loại theo mùa, loại có nguồn, và loại ăn vào kết cấu, vì mức độ gấp của ba loại khác nhau rất xa.
Hai công cụ miễn phí: tiền mặt cần chuẩn bị và chi phí giữ nhà hằng tháng. Nhập giả định của chính bạn để thấy ngay bức tranh toàn cảnh.
Ước tính bằng công cụ miễn phí →Thuê nhà, chuyển nhà, tiền bạc, mua xe, visa, giáo dục: bản đồ toàn cảnh của việc định cư ở Mỹ nằm ở đây.
Về trang chính ↗