Hiểu điều khoản thẩm định giá vận hành thế nào
Bên cho vay (lender) thường sắp xếp thẩm định giá (appraisal) trước khi duyệt khoản vay. Nếu kết quả thẩm định thấp hơn giá bạn đã thỏa thuận, chuyện tiếp theo thế nào tùy vào điều khoản này trong hợp đồng.
Điều khoản này xử lý tình huống nào
Nói đơn giản: khi kết quả thẩm định và giá mua chênh nhau, điều khoản này quyết định bạn có những lựa chọn nào, thời hạn bao lâu, và không xử lý thì sẽ ra sao.
Nội dung và hiệu lực cụ thể do hợp đồng bạn thật sự ký quyết định, và mỗi tiểu bang làm một khác.
Vì sao có khoảng chênh
Thẩm định giá là một quy trình đánh giá độc lập, căn cứ của nó không hoàn toàn giống những gì bạn cân nhắc khi trả giá. Bạn có thể sẵn lòng trả thêm vì đặc biệt thích một điều kiện nào đó, nhưng phương pháp thẩm định sẽ không phản ánh yếu tố đó.
Vì vậy khoảng chênh không nhất thiết có nghĩa là bạn trả giá sai, cũng không nhất thiết có nghĩa là căn nhà có vấn đề. Nó chỉ là kết quả của một quy trình độc lập, và kết quả đó sẽ ảnh hưởng đến số tiền bên cho vay có thể cho bạn vay.
Những mục cần xác nhận
Cầm hợp đồng, hỏi mấy câu này về điều khoản này.
- Có thể hỏi ai
- Nếu kết quả thẩm định thấp hơn giá mua, tôi có những lựa chọn nào?
- Tôi phải quyết định trong bao lâu? Tính từ ngày nào?
- Tôi phải làm gì mới được coi là đã thực hiện quyền này? Có cần bằng văn bản không?
- Nếu tôi chọn rút lui, tiền đặt cọc (earnest money) sẽ được xử lý thế nào?
- Nếu quá thời hạn mà tôi không làm gì, chuyện gì sẽ xảy ra?
- Có thể yêu cầu thẩm định lại hoặc khiếu nại kết quả không? Quy trình thế nào?
Hỏi cả bên cho vay cùng lúc
Ngoài phía hợp đồng, còn một câu hỏi thực tế: nếu có khoảng chênh, phía bên cho vay sẽ điều chỉnh thế nào? Số tiền được vay sẽ còn bao nhiêu?
Câu này phải hỏi rõ trước khi có kết quả thẩm định, vì thời hạn thường rất ngắn. Biết trước đại khái cách xử lý, bạn mới có thời gian đánh giá, thay vì trong vài ngày vừa phải hiểu luật vừa phải quyết định.
Từ bỏ điều khoản này là chuyển rủi ro một cách thực chất
Ý nghĩa của việc từ bỏ hoặc thu hẹp điều khoản này rất cụ thể: nếu giá thẩm định thấp hơn giá mua, khoảng chênh đó bạn phải tự bù. Khi có cạnh tranh, quả thật có người làm vậy.
Nhưng nếu cân nhắc làm vậy, nhất định phải xác nhận rõ hậu quả thực tế của việc từ bỏ trước khi ký, và hỏi ý kiến người có chuyên môn đủ tư cách.
Điều khoản này vận hành cùng mấy điều khác
Các điều khoản điều kiện (contingency) không độc lập với nhau. Thời điểm kích hoạt của điều khoản thẩm định giá và thời hạn của mấy điều khác ảnh hưởng lẫn nhau, và từ bỏ bất kỳ điều nào cũng làm thay đổi ý nghĩa của những điều còn lại.
Các bài dưới đây lần lượt nói về những điều liền kề và các mốc thời gian của chúng.
- Có thể hỏi ai
- Trang này có một bài khác về “hiểu rõ mỗi điều khoản điều kiện trong hợp đồng bảo vệ bạn điều gì”.
- Trang này có một bài khác về “xác nhận thời hạn của điều khoản kiểm tra nhà và thủ tục rút lui cụ thể”.
- Trang này có một bài khác về “khi phía khoản vay gặp trục trặc, trước tiên hỏi đó là loại nguyên nhân nào”.
- Trang này có một bài khác về “bày ra ngay tất cả các hạn chót sắp tới sau khi giá bạn đưa ra được chấp nhận”.
Phạm vi bài này
Bài này nói về hướng cần xác nhận và những câu nên hỏi. Bài không giải thích nội dung hay hiệu lực pháp lý của bất kỳ điều khoản nào, không mô tả bất kỳ phương pháp thẩm định nào, không khuyên áp dụng hay từ bỏ điều khoản nào, và không phải là lời khuyên pháp lý hay tài chính. Xin căn cứ vào văn bản bạn thật sự ký và hỏi ý kiến người có chuyên môn đủ tư cách.
Điểm chính
Khi giá thẩm định thấp hơn giá đã thỏa thuận thì chuyện gì xảy ra, tùy vào điều khoản này. Điều cần xác nhận là ai bù khoản chênh, có thương lượng lại được không, thời hạn rút lui bao lâu. Từ bỏ điều khoản này là chuyển rủi ro sang chính mình, không phải bớt được một thủ tục.