Năm bạn bắt đầu nghĩ đến chuyện bán nhà: sắp xếp trước
Ý nghĩ thường xuất hiện trước, quyết định thì rất lâu sau. Còn khoảng thời gian ở giữa, phần lớn mọi người chẳng làm gì, cho đến lúc thật sự phải làm mới phát hiện một đống thứ phải tìm lại từ đầu. Bài này chỉ nói về những việc dù kết quả ra sao cũng không làm uổng.
Trước hết tính những con số ở phía bạn
Mấy con số không liên quan đến giá nhà: bạn còn định ở bao lâu, nếu dọn đi thì tốn bao nhiêu (chuyển nhà, tiền cọc hoặc tiền trả trước cho chỗ ở mới, khoảng thời gian bị chồng lên nhau), và hiện giờ chi phí giữ nhà thực tế mỗi tháng là bao nhiêu.
Trang này có một bài khác về “nghĩ rõ bạn định ở bao lâu, vì cả lúc mua lẫn lúc bán đều có chi phí”. Trang này có một bài khác về “số tiền thật sự phải trả mỗi tháng sau khi nhận chìa khóa”. Tính ra hai con số này rồi, nhiều cuộc bàn bạc sẽ cụ thể hơn.
Những gì bên mua sẽ hỏi chính là những gì bạn đã hỏi
Trang này có một bài khác về “những câu thật sự nên hỏi khi đi xem nhà”. Trang này có một bài khác về “hỏi năm của mái nhà, hệ thống HVAC, máy nước nóng và dây điện”. Lấy hai danh sách đó ra, đổi sang trả lời từ phía bạn một lượt.
Những câu trả lời được thì không cần làm gì; những câu không trả lời được chính là phần hồ sơ bạn phải bổ sung trong năm tới. Bài tập này không cần phán đoán chuyên môn nào, và làm xong bạn sẽ biết mình đang thiếu gì.
Hồ sơ gọn gàng tự nó đã là sự chuẩn bị
Trang này có một bài khác về “sổ hồ sơ của căn nhà”. Trang này có một bài khác về “giữ lại mọi hóa đơn sửa sang và sửa chữa”. Trang này có một bài khác về “lưu giữ báo cáo kiểm tra nhà, sau closing vẫn còn dùng”. Ba việc này đến giai đoạn này sẽ thu hoạch một lần.
Trang này (trang Xe) có một bài khác về “sổ hồ sơ của xe, gom những thứ nằm rải rác trong hóa đơn, tin nhắn và trí nhớ vào một chỗ”. Nhà cũng cùng một đạo lý, chỉ là quy mô lớn hơn và thời gian bổ sung lâu hơn; vì vậy bắt đầu khi chưa quyết định sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều so với đợi quyết định rồi mới bắt đầu.
Chia “đã làm gì” và “chưa làm gì” thành hai cột
Ở vài năm rồi, trong đầu bạn sẽ có một danh sách về căn nhà: chỗ đã sửa, thứ đã thay, và những chỗ vẫn muốn xử lý mà chưa động đến. Hãy viết nó ra, chia làm hai cột.
Cột bên trái là hồ sơ của bạn; cột bên phải là những gì bạn sẽ quyết định sau: xử lý bây giờ, xử lý sau, hay cứ để vậy. Việc cần làm ở đây chỉ là biến nó từ thứ mơ hồ thành một bảng.
Giấy tờ liên quan đến công bố thông tin, bắt đầu gom từ bây giờ
Trang này có một bài khác về “nhận được tài liệu công bố thông tin (disclosure) của người bán thì phải đọc hết”. Lúc trước bạn là bên đọc, sau này bạn sẽ là bên chuẩn bị.
Ở giai đoạn này, việc làm được là gom đủ thông tin: đã xảy ra chuyện gì, khi nào, ai xử lý. Có cần ghi hay không, ghi thế nào, là chuyện về sau.
Trước khi tìm người bàn, biết trước mình cần hỏi gì
Khi thật sự đi tiếp, bạn sẽ cần người có chuyên môn. Trang này có một bài khác về “tìm một người môi giới đại diện cho bên mua và xác nhận vai trò cùng nguồn thù lao của họ”. Phía bên bán cũng có những câu hỏi tương ứng: vai trò là gì, thù lao tính thế nào, hợp đồng ghi thời hạn và điều khoản độc quyền ra sao.
Trang này có một bài khác về “trước khi ký bất kỳ hợp đồng đại diện (agency agreement) nào, xem rõ thời hạn và điều khoản độc quyền”. Lời nhắc trong bài đó ở phía này vẫn đúng y như vậy, và càng đáng đọc qua một lần khi chưa gấp.
Phạm vi của bài này
Bài này nói về những việc bạn có thể tự sắp xếp và chuẩn bị. Bài không dự đoán giá nhà hay xu hướng thị trường, không đánh giá thời điểm nào có thích hợp để mua bán hay không, không đánh giá giá trị của bất kỳ căn nhà nào, không mô tả quy định của bất kỳ tiểu bang nào về công bố thông tin, môi giới hay giao dịch, và cũng không phải là tư vấn về bất động sản, pháp lý hay tài chính. Cách làm thực tế xin hỏi người có chuyên môn đủ điều kiện, và căn cứ theo hướng dẫn chính thức của tiểu bang nơi bạn ở.
Điểm chính
Trước hết tính mấy con số không liên quan đến giá nhà: còn ở bao lâu, dọn đi tốn bao nhiêu, chi phí giữ nhà mỗi tháng hiện giờ. Lấy những câu bạn từng hỏi khi đi xem nhà ra, trả lời một lượt từ phía bạn; câu nào không trả lời được chính là phần hồ sơ phải bổ sung. Sắp xếp hồ sơ, hóa đơn và báo cáo kiểm tra nhà tự nó đã là sự chuẩn bị, và bắt đầu khi chưa quyết định sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều so với đợi quyết định rồi mới bắt đầu.