Tìm người môi giới đại diện cho bên mua, và hỏi rõ vai trò cùng nguồn thù lao của họ
Sau mỗi căn nhà bạn xem, người bán thường đều có người đại diện cho quyền lợi của họ. Bạn cũng nên biết ai đại diện cho mình, và người đó được trả thù lao thế nào.
“Đại diện cho ai” có ý nghĩa cụ thể
Trong giao dịch bất động sản, người môi giới (agent) có nghĩa vụ với bên mà họ đại diện, và nội dung cụ thể của các nghĩa vụ đó do từng tiểu bang quy định. Trong cùng một giao dịch, vai trò đại diện bên mua và đại diện bên bán là khác nhau.
Vì vậy việc đầu tiên cần hỏi rõ rất đơn giản: trong giao dịch này, anh chị đại diện cho ai? Nếu câu trả lời mơ hồ, hoặc có dính đến kiểu đại diện cho cả hai bên cùng lúc, thì phải hỏi tiếp cho rõ thực tế vận hành thế nào.
Phải hỏi thù lao từ đâu ra
Thù lao của người môi giới bên mua (buyer's agent) tính thế nào, ai trả, trả lúc nào, là những điều bạn có quyền và nên hỏi rõ. Cách làm thực tế ở khoản này đã thay đổi trong mấy năm gần đây, và mỗi tiểu bang, mỗi công ty một khác.
Vì vậy đừng dựa vào những gì bạn từng nghe, cũng đừng mặc định “dù sao bên mua cũng không phải trả”. Hãy hỏi thẳng, và yêu cầu giải thích bằng văn bản.
Những câu có thể hỏi trong lần gặp đầu
Hỏi hết những câu này, bạn mới biết mình đang hợp tác theo kiểu sắp xếp nào.
- Có thể hỏi ai
- Trong giao dịch này anh chị đại diện cho ai? Có khả năng đại diện luôn cho bên kia không?
- Thù lao của anh chị tính thế nào? Ai trả? Lúc nào?
- Nếu cuối cùng tôi không mua được, tôi có phải trả gì không?
- Kinh nghiệm thực tế của anh chị ở khu vực này, trong tầm giá này ra sao?
- Anh chị thường liên lạc với khách thế nào? Bao lâu thì trả lời?
- Anh chị có giới thiệu người có chuyên môn nào khác không? Họ có quan hệ lợi ích gì với anh chị không?
Câu cuối là để lấy thông tin
Người môi giới giới thiệu người kiểm tra nhà, bên cho vay, công ty title là chuyện rất thường, và việc giới thiệu tự nó thường là thiện ý. Nhưng nếu người được giới thiệu có liên hệ làm ăn với người môi giới, bạn có quyền được biết.
Biết rồi bạn chưa chắc phải đổi người, nhưng bạn có thể quyết định có tìm thêm một ý kiến độc lập hay không. Trang này có một bài khác về “vì sao nên tự chọn người kiểm tra nhà”.
Phạm vi bài này
Bài này nói về những hướng nên hỏi. Bài không giải thích nội dung nghĩa vụ đại diện hay quy định về thù lao của bất kỳ tiểu bang nào, không giới thiệu người môi giới hay công ty nào, và không phải là lời khuyên pháp lý hay tài chính. Quy định thực tế mỗi tiểu bang một khác, xin căn cứ vào văn bản chính thức và giải thích của người có chuyên môn đủ tư cách.
Điểm chính
“Đại diện cho ai” có ý nghĩa cụ thể, thù lao từ đâu ra thì phải hỏi thẳng. Ngay lần gặp đầu, hỏi rõ quan hệ đại diện, cách tính thù lao, và họ đang cùng lúc phục vụ mấy khách. Những câu hỏi này là để lấy thông tin, không phải để đòi lời hứa.