Mang theo cùng một bảng kiểm tra mỗi lần đi xem nhà
Xem đến căn thứ ba, thứ tám, bạn sẽ thấy mình không còn nhớ rõ căn nào tầng hầm có mùi, căn nào sân sau rộng hơn. Mà lúc quyết định, bạn lại dựa đúng vào những chi tiết này.
Vì sao trí nhớ không đủ dùng
Lúc xem nhà, lượng thông tin rất nhiều mà thời gian lại ngắn. Bạn vừa cảm nhận không gian, vừa nghe người môi giới (agent) nói, vừa nghĩ đến ngân sách, còn phải để ý chi tiết. Những gì còn lại sau đó thường chỉ là một ấn tượng chung mờ nhạt.
Và ấn tượng đó dễ bị vài thứ nổi bật chi phối: một căn bếp rất đẹp, hoặc một mùi khó chịu. Đến lúc so sánh, bạn sẽ thấy mình đang so cảm giác chứ không phải so điều kiện.
Cùng một bảng, và lần nào cũng dùng
Điểm mấu chốt là “cùng một bảng”. Nếu mỗi lần ghi những thứ khác nhau thì không thể so ngang. Dùng cùng một bảng, căn nào cũng điền cùng những ô đó, cuối cùng bạn sẽ có một bộ dữ liệu đặt cạnh nhau để xem được.
Dùng cùng một bảng còn có lợi ở chỗ: bạn sẽ không bỏ sót mục nào. Đến căn thứ bảy thì người đã mệt, dựa vào sự chú ý lúc đó thì rất dễ quên xem hộp cầu dao điện hay mở vòi nước.
Những ô nên có trong bảng
Chia làm ba loại: dữ liệu khách quan, những thứ kiểm tra được tại chỗ, và điểm chấm chủ quan của bạn.
- Có thể hỏi ai
- Thông tin cơ bản: địa chỉ, giá rao bán, diện tích, số phòng, tuổi nhà, tiền thuế
- Năm của các hệ thống chính: mái nhà, hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa (HVAC), máy nước nóng, dây điện, ống nước
- Những mục kiểm tra tại chỗ: áp lực nước, thoát nước, đèn, đóng mở cửa sổ, tầng hầm và gác mái
- Bên ngoài: mái nhìn từ ngoài, độ dốc thoát nước, cây cối, hàng rào, lối xe chạy
- Môi trường xung quanh: tiếng ồn, hàng xóm, chỗ đậu xe, ánh sáng
- Chủ quan: căn nhà này có điểm nào khiến bạn bận tâm? Điểm nào khiến bạn thích?
Chụp ảnh, và chụp có hệ thống
Căn nào cũng chụp cùng mấy vị trí: mặt tiền, từng phòng, bếp, phòng tắm, tầng hầm, hộp cầu dao điện, máy HVAC, sân sau. Như vậy về sau xem lại mới đối chiếu được.
Ngoài ra, tấm đầu tiên của mỗi căn hãy chụp số nhà hoặc địa chỉ để làm vạch phân cách. Nếu không, mấy trăm tấm ảnh trộn vào nhau, bạn sẽ không phân biệt được tấm nào của căn nào.
Ngay trong ngày viết ba câu
Sau khi rời đi, trước khi sang căn kế tiếp, ngồi trong xe hai phút viết ba câu: điểm thích nhất, điểm bận tâm nhất, và nếu mua thì việc đầu tiên phải xử lý là gì.
Về sau ba câu này hữu ích hơn bất kỳ chi tiết nào, vì chúng ghi lại nhận định của bạn ngay lúc đó, mà nhận định ấy vài ngày sau sẽ nhòe đi.
Mỗi ô trong bảng đều có một bài nói cách xem
Giá trị của bảng kiểm tra nằm ở chỗ các ô cố định, nhưng bản thân các ô không cho bạn biết mỗi mục nên xem gì, thấy gì thì đáng ghi. Đó là những chuyện riêng.
Các bài dưới đây lần lượt ứng với từng ô trong bảng. Đọc trước lần xem nhà đầu tiên, điền bảng sẽ nhanh hơn nhiều.
- Có thể hỏi ai
- Trang này có một bài khác về “hỏi năm của mái nhà, hệ thống HVAC, máy nước nóng và dây điện”.
- Trang này có một bài khác về “mở từng vòi nước, giật từng bồn cầu, bật tắt từng bóng đèn”.
- Trang này có một bài khác về “tìm dấu vết thấm nước ở tầng hầm, gác mái và các góc trần nhà”.
- Trang này có một bài khác về “tìm hiểu hướng nhà và ánh sáng tự nhiên”.
- Trang này có một bài khác về “kiểm tra sóng điện thoại và các nhà cung cấp internet có ở đó”.
- Trang này có một bài khác về “để ý những dấu hiệu về hàng xóm và khu xung quanh”.
- Trang này có một bài khác về “với mỗi căn đã xem, ghi ngay tại chỗ ba nhược điểm”.
- Trang này có một bài khác về “đưa các ghi chép về cùng một định dạng để so sánh”, nên đọc sau khi đã xem vài căn.
Phạm vi bài này
Bài này nói về những hướng kiểm tra bạn có thể tự mang theo khi đến xem nhà. Bài không nhận định tình trạng của bất kỳ căn nhà nào, cũng không thay thế bất kỳ buổi kiểm tra nhà (home inspection) chuyên nghiệp nào.
Điểm chính
Xem vài căn rồi thì trí nhớ sẽ lẫn lộn, mà quyết định lại dựa đúng vào những chi tiết đó. Lần nào cũng dùng cùng một bảng, chụp ảnh có hệ thống, và ngay trong ngày viết ba câu.