Nghĩ rõ bạn định ở bao lâu, vì cả lúc mua lẫn lúc bán đều có chi phí
Đây là câu hỏi không có đáp án chuẩn nhưng bạn phải tự nghĩ qua. Vì lúc mua và lúc bán đều có chi phí một lần, và các khoản này không thay đổi dù bạn ở lâu hay ngắn.
Hai đầu đều có chi phí một lần
Khi mua có các khoản phí liên quan đến giao dịch, khi bán cũng có: thù lao người môi giới (agent), các khoản phí sang tên, có thể có chuyện thuế, và tiền dọn dẹp hay sửa chữa để bán.
Đặc điểm của các khoản này là: dù bạn ở ba năm hay mười lăm năm, số tiền đại khái là cố định. Vì vậy thời gian sở hữu càng ngắn, chi phí chia ra cho mỗi năm càng nặng. Đây là phép tính số học, không phải dự đoán.
Vì sao không có một số năm chung cho mọi người
Trên mạng hay thấy câu “ở đủ bao nhiêu năm mới đáng”. Kiểu tính đó phải giả định trước một mức tăng giảm giá nhà, mà giả định đó không có cơ sở: không ai đoán được giá trong tương lai.
Vì vậy ở đây sẽ không có con số nào, cũng không có lời khuyên nên mua hay không. Điều có thể nói thật là: những chi phí nào có thể hỏi trước, và nên đưa những yếu tố nào vào nhận định của chính bạn.
Những phần có thể hỏi trước
Những con số này không cần dự đoán, hỏi là có. Bày chúng ra, nhận định của bạn sẽ có cơ sở hơn.
- Có thể hỏi ai
- Các khoản phí khi mua: xin bên cho vay (lender) bản ước tính chi phí bằng văn bản
- Chi tiêu thực tế mỗi tháng: tiền trả góp khoản vay mua nhà, thuế bất động sản (property tax), bảo hiểm, phí HOA (nếu có)
- Chi phí bảo trì dự kiến: nhà cũ và nhà mới khác nhau rất nhiều
- Cơ cấu chi phí thường gặp khi bán: có thể hỏi người môi giới
- Nếu sau này muốn cho thuê: quy định và thực tế liên quan ở khu vực này
Yếu tố cuộc sống cũng quan trọng không kém
Nếu chỉ tính bằng tiền, bạn sẽ bỏ sót những thứ thật sự quyết định bạn ở bao lâu.
- Có thể hỏi ai
- Công việc có ổn định không, có khả năng bị điều chuyển không
- Hoàn cảnh gia đình có thể thay đổi thế nào trong vài năm tới
- Khi nhu cầu của bạn thay đổi, căn nhà này còn phù hợp không
- Bản thân bạn muốn ở lại khu vực này đến mức nào
- Những cân nhắc liên quan đến tình trạng cư trú hoặc visa: mục này xin hỏi người có chuyên môn đủ tư cách
Khi không chắc chắn thì làm sao
Nếu bạn thật sự không chắc về kế hoạch trong vài năm tới, thì chính điều đó đã là một thông tin quan trọng, nên đưa vào nhận định một cách thành thật, thay vì giả định mọi thứ sẽ đi đúng kế hoạch.
Trong trường hợp này, có người nghiêng về phương án linh hoạt hơn, có người chọn tạm chưa mua.
Con số này ảnh hưởng đến mấy quyết định sau
Định ở bao lâu không phải là một cảm giác; nó thực sự thay đổi vài lựa chọn cụ thể: chọn khoản vay nào, có đáng chấp nhận một nhược điểm nào đó không, và có nên bỏ thêm tiền bây giờ cho chuyện vài năm sau không.
Các bài dưới đây lần lượt là những quyết định chịu ảnh hưởng của nó.
- Có thể hỏi ai
- Trang này có một bài khác về “đánh đổi giữa các loại khoản vay: nó quyết định bạn xem được những căn nhà nào”.
- Trang này có một bài khác về “chia nhu cầu thành hai cột bắt buộc và điểm cộng, mỗi cột không quá năm mục”.
- Trang này có một bài khác về “tính riêng ba khoản tiền: tiền trả trước, chi phí hoàn tất giao dịch và quỹ dự phòng sau khi dọn vào”.
- Trang này có một bài khác về “quyết định có nên cân nhắc nhà cần sửa chữa hay không”.
Phạm vi bài này
Bài này liệt kê các loại chi phí và yếu tố cuộc sống nên đưa vào cân nhắc. Bài không tính điểm hòa vốn nào, không dự đoán giá nhà hay xu hướng thị trường, không khuyên mua hay không mua, và không phải là lời khuyên tài chính, thuế, đầu tư hay pháp lý. Các câu hỏi liên quan xin hỏi người có chuyên môn đủ tư cách.
Điểm chính
Lúc mua và lúc bán đều có chi phí một lần, ở lâu hay ngắn cũng phải trả. Không có số năm chung cho mọi người, phải tính bằng con số của chính bạn. Khi không chắc, hãy viết câu trả lời thành một khoảng, mấy quyết định sau đều sẽ dùng đến nó.